του Γιώργου Κουτέπα
Μία ανάλυση για τα οικονομικά δεδομένα που δημιουργεί η πιθανότητα επέκτασης των χρόνων πληρωμών από τον ΕΟΠΥΥ προς τα φαρμακεία στις 65 ή 90 ημέρες. Το κόστος για τα φαρμακεία, η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στο νέο χρονοδιάγραμμα, οι δυνατότητες πληρωμών του ΕΟΠΥΥ και προτάσεις για την επίλυση μιας ανθρωπιστικής κρίσης που τελικά πληρώνουν οι μόνοι οι οποίοι δεν φταίνε.
Από το υπουργείο Υγείας έχει εκφραστεί μια πρόθεση την οποία την αντιμετωπίζουμε με πολλούς τρόπους εκτός ίσως από την πραγματική της φύση. Την οικονομική. Όμως χωρίς εξέταση των δεδομένων που δημιουργεί είναι αδύνατο να εξετάσουμε το οικονομικό περιβάλλον που δημιουργεί για τα φαρμακεία και να ακτινογραφήσουμε τι επακριβώς ζητάει από αυτά.
Δόθηκε ένα χρονοδιάγραμμα από τον ΕΟΠΥΥ που αφορούσε: Σε πρώτη φάση την αποπληρωμή των φαρμακείων σε 65 ημέρες. Και σε δεύτερη (μετά το 2013) την επέκταση της συλλογικής σύμβασης στις 90 μέρες. Γιατί είναι πιστεύω προφανές σε όλους πως το χρονοδιάγραμμα που δόθηκε για να είναι βιώσιμο εκεί θα καταλήξει. Ήδη το χρονοδιάγραμμα βρίσκεται στις 65 μέρες και πιθανόν οι 25 μέρες θα προστεθούν στην πορεία για την εξόφληση των μηνών Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου το έτος 2013
Αναλυτικά:
| Μήνας εκτέλεσης |
Ιούνιος 12 |
Ιούλιος 12 |
Αύγουστος 12 |
Σεπτέμβριος 12 |
| Συμβατική ημερομηνία πληρωμής |
23/08/2012 |
23/09/2012 |
23/10/2012 |
23/11/2012 |
| Χρονοδιάγραμμα πληρωμών |
12/09/2012 |
Πληρωμή μέρους του Ιουλίου στις 12 Οκτ και εξόφληση υπόλοιπου Ιουλ και Αυγ 12 Νοε |
12/12/2012 |
| Ημέρες πίστωσης από φαρμακεία |
66 ημέρες |
Αναλόγως του ποσοστού μεσοσταθμικά από 70-85 ημέρες |
66 ημέρες |
66 ημέρες |
Για να εξετάσουμε αυτή την πρόταση θα έπρεπε να διερευνηθούν τα εξής:
Α. Το κόστος αυτής της επέκτασης. Η πρόταση αυτή προσδιορίζει ένα συνολικό άνοιγμα των φαρμακείων προς τον ΕΟΠΥΥ που προσεγγίζει το 1 δις ευρώ.
Ειδικότερα: βάση του χρονοδιαγράμματος εξόφλησης οι 66 ημέρες πίστωσης προσδιορίζουν χρέος ΕΟΠΥΥ προς φαρμακεία της τάξεως των 500 εκ ευρώ. Κάθε μήνας φαρμακευτικής δαπάνης έχει προϋπολογιστεί στα 240 εκ ευρώ και κατά το 2012 η μηνιαία παρατηρούμενη φαρμακευτική δαπάνη κινείται περί τα 260 εκ ευρώ.
Επιπλέον στους φαρμακοποιούς οφείλονται 240 εκ επιπλέον ευρώ, ποσό που διαμορφώνεται από χρέη ταμείων που εντάχθηκαν στον ΕΟΠΥΥ χωρίς να έχουν εξοφλήσει τους φαρμακοποιούς. Αυτά χωρίζονται σε χρέη των πρώην ταμείων ΟΠΑΔ και ΟΑΕΕ τα οποία έχουν αναληφθεί από το υπουργείο οικονομικών και βάση του χρονοδιαγράμματος θα εξοφληθούν μετά την λήψη της δόσης από τους δανειστές. Και χρέη λοιπών ταμείων άγνωστης ημερομηνίας εξόφλησης και διακανονισμού. (ΝΑΤ, ΔΕΗ, ΟΤΕ κλπ)
Στις 12 Δεκεμβρίου και με την πλήρη ολοκλήρωση του χρονοδιαγράμματος η κατάσταση θα έχει ως εξής:
Τα φαρμακεία θα έχουν εκτελέσει και πιστώσει φάρμακα των μηνών Οκτωβρίου, Νοεμβρίου και 12 ημερών Δεκεμβρίου 2012 για τα οποία θα ισχύει ο παρακάτω πίνακας.
| Μήνας εκτέλεσης |
Οκτωβρ 12 |
Νοεμβρ 12 |
Δεκεμβρ 12 |
| Συμβατική ημερομηνία πληρωμής |
23/12/2012 |
23/01/2013 |
23/02/2013 |
Για τις πραγματικές ημερομηνίες πληρωμές για τους παραπάνω μήνες (και καθώς είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν ο ΕΟΠΥΥ θα μπορεί στο τέλος του 2012 να επανέλθει στις 45 μέρες) υπάρχουν δύο σενάρια
Στο ευνοϊκό σενάριο θα παγιωθούν οι 65 μέρες πίστωσης και θα έχουμε τακτές πληρωμές που θα μοιάζουν με το χρονοδιάγραμμα που υπήρξε για τους θερινούς μήνες (πληρωμή στις 12 εκάστου μηνός)
Στο δυσάρεστο σενάριο και καθώς στους φθινοπωρινούς μήνες λόγω της εποχιακής επιδημιολογίας η δαπάνη αυξάνεται δεν θα καταστεί δυνατή η πληρωμή ούτε με 65 ημέρες πίστωσης και θα πάμε κοντά στις 90 που ζητήθηκαν από το υπουργείο υγείας. Σε αυτά τα χρέη θα πρέπει να προστεθούν και όσα από τα χρέη του 2011 ως τότε δεν έχουν πληρωθεί. (για λόγους απλοποίησης προσδιορίζονται στα 200 εκ ευρώ εφόσον δεν καταστεί δυνατή η εξόφλησή τους)
Συνεπώς το χρέος προς τα φαρμακεία βάση των παραπάνω σεναρίων διαμορφώνεται ως εξής
| Συμβατική υποχρέωση φαρμακείων για πίστωση στον ΕΟΠΥΥ |
375 εκ ευρώ |
Διαφορά εκ της συμβατικής υποχρεώσεως |
| Χρέος φαρμακείων με πληρωμή στις 65 ημέρες |
500 + 200 = 700 εκ ευρώ |
325 εκ ευρώ |
| Χρέος φαρμακείων με πληρωμή στις 90 ημέρες |
750 + 200 = 950 εκ ευρώ |
575 εκ ευρώ |
Άρα σε οικονομικά μεγέθη ο ΕΟΠΥΥ και εφόσον δεν καταστεί δυνατή η αποπληρωμή των χρεών του 2011 ζήτησε από τους φαρμακοποιούς επιπλέον «δάνειο» 575 εκ ευρώ το οποίο προστιθέμενο στην ήδη υφιστάμενη δανειακή σύμβαση δημιουργούν ένα χρέος της τάξεως του 1 δις ευρώ.
|
|
Β. Την δυνατότητα των φαρμακείων να χορηγήσουν αυτή την ρευστότητα από μόνα τους.
Ο ΠΦΣ θα πρέπει να κάνει έρευνα αυτής της καμπύλης κατανομής της δυνατότητας για να ξέρει ποιο είναι το ελάχιστο όριο πέρα από το οποίο δεν αντέχουν τα φαρμακεία. Η ανάλυση αυτή θα έπρεπε να γίνει με γνώμονα τα πλέον αδύναμα φαρμακεία. Άνευ αυτής της έρευνας η διαπραγμάτευση με το υπουργείο υγείας είναι αδύνατη χωρίς να καταδικάζονται φαρμακεία σε κλείσιμο στερούμενα κάθε δυνατότητα επιβίωσης εκ μέρους τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κλείσιμο φαρμακείων θα οδηγήσει στην επιβάρυνση όσων φαρμακείων επιβιώσουν καθώς θα πρέπει να εξυπηρετήσουν και τους ασθενείς των φαρμακείων που κλείνουν αυξάνοντας σταδιακά την έκθεσή τους στον ΕΟΠΥΥ όλο και περισσότερο. Στα παρακάτω στοιχεία θεωρείται πως δεν υπάρχει κλείσιμο φαρμακείων και όλα τα φαρμακεία παραμένουν ανοικτά διατηρούμενης της κατανομής δαπάνης ως σήμερα. (Διαφορετικά το ύψος το χρέους/ φαρμακείο προσαυξάνεται
Η Συμβατική υποχρέωση των φαρμακείων (375 εκ ευρώ) κατανέμεται στα 11000 φαρμακεία ως μέσος όρος 34000 ευρώ. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν τα παλαιά χρέη ταμείων που εντάχθηκαν στον ΕΟΠΥΥ με ανεξόφλητα υπόλοιπα. Αυτά δεν κατανέμονται ισομερώς καθώς ιδιαιτερότητες των ταμείων αλλάζουν το ύψος του χρέους. Παράδειγμα φαρμακεία της Αττικής έχουν ιδιαίτερο πρόβλημα λόγω χρεών ΟΠΑΔ, φαρμακεία της Κοζάνης ή της Πτολεμαϊδας λόγω των χρεών του ταμείου της ΔΕΗ κλπ. Παρόλα αυτά σε μια θεωρητική κατανομή στα 11000 φαρμακεία προσδιορίζεται χρέος/ φαρμακείο κοντά στις 50000 ευρώ.
Διαμορφώνεται λοιπόν ο παρακάτω πίνακας χρέους ανά φαρμακείο*
| Χρέος / φαρμακείο |
Ύψος |
| Βάση συλλογικής σύμβασης |
34000 ευρώ |
| Συλλογική Σύμβαση + ανεξόφλητα χρεη 2011 |
50000 ευρώ |
| Χρονοδιάγραμμα + ανεξόφλητα χρέη 2011 |
63000 ευρώ |
| 90 ημέρες + ανεξόφλητα χρέη 2011 |
86000 ευρώ |
* υπενθυμίζεται ότι λόγω ιδιαιτεροτήτων ταμείων η κατανομή ανά νομούς μπορεί να μεταβάλλεται. Φαρμακεία της Αττικής πιθανόν αν δεν τακτοποιηθούν οι οφειλές ΟΠΑΔ να ξεπερνούν τις 100000 ευρώ.
Άρα (σε περίπτωση μη εξόφλησης χρεών παρελθόντων ετών) ο ΕΟΠΥΥ ζητάει συνολική πίστωση κοντά στις 90000 ευρώ από κάθε φαρμακείο για να συνεχίσει την επαγγελματική του δραστηριότητα.
|
|
Είναι αυτό εφικτό;
Σύμφωνα και με τις τελευταίες ρυθμίσεις που αφορούν το ποσοστό κέρδους των φαρμακοποιών καθώς και την επανάκτηση πόρων του ασφαλιστικού συστήματος μέσω rebate από τους λογαριασμούς των φαρμακείων το καθαρό κέρδος προ φόρων από την λειτουργία των φαρμακείων έχει μειωθεί σε επίπεδα χαμηλότερα από το 10% (βλέπε Φαρμακευτικός σύλλογος Αττικής – feasability study 2011, και Κουτέπας – Καραγεωργίου, Η οικονομία του φαρμακείου, 2011). Για πρακτικούς σκοπούς στρογγυλοποίησης στο 10%, σε κάθε 10 ευρώ που πληρώνονται στο φαρμακείο (χωρίς υπολογισμούς ΦΠΑ) και προ φόρων εισοδήματος τα 9 ευρώ πρέπει να πληρωθούν σε προμηθευτές και για τα λειτουργικά έξοδα του φαρμακείο και το 1 ευρώ μένει στο φαρμακοποιό.
Θεωρώντας μια μέση αναλογία πωλήσεων λιανικής + συμμετοχών / πωλήσεις στον ΕΟΠΥΥ 30% / 70% κάθε μήνας του οποίου καθυστερεί η εξόφλησή του από τον ΕΟΠΥΥ αντιστοιχεί σε 6-7 μήνες ενός εργαζόμενου ο οποίος μένει απλήρωτος.
Ένας φαρμακοποιός έως ότου εξοφληθούν τα χρέη του 2011 και με την προοπτική της επέκτασης της σύμβασης με τον ΕΟΠΥΥ στις 90 ημέρες θα αντιστοιχεί σε έναν εργαζόμενο που δουλεύει χωρίς να πληρώνεται για πάνω από 1,5 χρόνο. (Αν σε αυτά προστεθούν οι απώλειες εισοδήματος από τις μειώσεις τιμών για τα αποθέματα φαρμάκων στα οποία δεν δόθηκε επαρκής χρόνος διακίνησης τότε οι φαρμακοποιοί εργάζονται άνευ αποδοχών τελευταία δύο χρόνια και την ίδια ώρα έχουν πληρώσει τους φόρους εισοδήματος για χρήματα που δεν έχουν εισπράξει!)
Ως απάντηση του ΕΟΠΥΥ σημειώνεται πως ο χρόνος πληρωμής των φαρμακοποιών είναι ταχύτερος από κάθε άλλο προμηθευτή του. Εκτός του προφανούς πως δεν μπορεί να συγκρίνεται ο χρόνος εξόφλησης παρόχων αγαθών με το χρόνο εξόφλησης παρόχων υπηρεσιών θα πρέπει να προστεθούν τα εξής.
Η απάντηση του ΕΟΠΥΥ δεν λαμβάνει υπόψη ότι ο πιστωτικός κύκλος σχηματίζεται από δύο μεγέθη. Το πότε πληρώνεται μια επιχείρηση αλλά και το πότε πληρώνει τους προμηθευτές της. Μια επιχείρηση μπορεί θαυμάσια να πληρώνεται στις 200 ημέρες αν πληρώνει τους προμηθευτές τις στις 201. Δεν μπορεί όμως να αντέξει αν πληρώνεται στις 90 και πρέπει να πληρώνει τους προμηθευτές στις 30 όπως ισχύει για τα φαρμακεία. Σε δημοσίευμα του Βήματος (06/09/2012) με στοιχεία της HellasStat χαρακτηρίστηκε ως πιστωτική ασφυξία κύκλος όπου οι προμηθευτές πληρώνονταν 28 ημέρες μετά την είσπραξη των απαιτήσεων. Και από τα φαρμακεία ζητείται αυτή τη στιγμή να φτάσουν στο μεσοσταθμικά έως και -60!
Ένα χρονοδιάγραμμα μπορεί να είναι βιώσιμο όταν περιορίζει τον πιστωτικό κύκλο στα όρια αντοχής της επιχείρησης και όχι όταν τον αυξάνει. Διαφορετικά για κάθε ευρώ που θα εισπράξει ο φαρμακοποιός υποχρεώνεται να βάλει δύο! (Σχηματικά είναι σαν να ζητούμε να πάρουμε νερό από ένα βαρέλι στο οποίο η τρύπα από το οποίο χάνει νερά είναι μεγαλύτερη από την βρύση που το γεμίζει! Όταν το βαρέλι αδειάσει δεν υπάρχει κανένας τρόπος να δώσει άλλο νερό!)
Ο αρνητικός κύκλος πληρωμών θα πρέπει να καλυφθεί με κεφάλαια κίνησης (ιδια ή δανειακά). Αυτή την περίοδο η πιστωτική στρόφιγγα από τις τράπεζες έχει κλείσει με αποτέλεσμα να μην δίνονται δάνεια που να μπορούν να καλύψουν διαφορές της τάξης των –60 ημερών.
Αλλά ακόμα και αν (με προσημειώσεις ακινήτων) συναφθεί δανειακή σύμβαση (γεγονός αμφίβολο για σημαντικό αριθμό φαρμακείων που ήδη βρίσκονται στον Τειρεσία ή υπάρχουν κατασχετήρια των εισπρακτέων λογαριασμών τους) τα επιτόκια των συμβάσεων αυτών ξεκινούν από 9,5% (σύμβαση factoring Συνεταιρ. Τράπεζας Χανίων. Το συγκεκριμένο επιτόκιο ανακοινώθηκε πως χορηγήθηκε κατ εξαίρεση ως κοινωνική προσφορά για τις ιδιαιτερότητες της φαρμακευτικής περίθαλψης)
Όπως σημειώθηκε παραπάνω το επιπλέον ποσό που ζητείται από τα φαρμακεία να χορηγήσουν στον ΕΟΠΥΥ για τη φαρμακευτική δαπάνη ανέρχεται κοντά στα 600 εκ ευρώ και μαζί με τα συσσωρευμένα χρέη του ΕΟΠΥΥ (αναλόγως του ρυθμού πληρωμής των) μπορεί να προσεγγίζει τα 850 – 900 εκ ευρώ.
Ενδεικτικά για να γίνει σύγκριση στη συμφωνία του Υπουργείου Οικονομικών με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (Οικονομικός Τύπος 13/09/2012) επήλθε «Συμφωνία παροχής εγγυήσεων προς το Δημόσιο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ώστε να απεγκλωβιστούν δάνεια ύψους 750 εκατ. ευρώ, υπέγραψαν το μεσημέρι ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας και ο πρόεδρος της ΕΤΕΠ Βέρνερ Χόγιερ. Από το ποσό αυτό, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα ενισχυθούν με περίπου 440 εκατ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα περίπου 300 εκατ. θα διοχετευθούν στους τομείς της ενέργειας, της παιδείας και των μεταφορών. Αμέσως μετά τη συνάντηση ο Γιάννης Στουρνάρας δήλωσε ότι η συμφωνία αυτή αποτελεί «σημαντική εξέλιξη που φέρνει χρήμα στην οικονομία, σε μια εποχή που η έλλειψη ρευστότητας έχει προκαλέσει ασφυξία στην αγορά.»
| |
| |
Ζητείται δηλαδή από τους φαρμακοποιούς να καλύψουν τον ΕΟΠΥΥ χορηγώντας του ποσό της τάξης του μεγέθους που η ΕΤΕπ θα καλύψει την συνολική ρευστότητα της Ελληνικής Οικονομίας. Το οποίο για να αποδεσμευτεί η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων απαίτησε και έλαβε εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου! (Ενώ οι φαρμακοποιοί δεν πρόκειται φυσικά να λάβουν καμία εγγύηση). Και όταν η ΕΤΕπ δανείζεται κεφάλαια με επιτόκια πολύ κοντά με της ΕΚΤ ενώ οι φαρμακοποιοί ξεκινώντας χαριστικά με 9,5%
|
|
Υπάρχει κεφάλαιο των φαρμακοποιών που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε αυτή τη δύσκολη στιγμή;
Έχει εκφραστεί η άποψη πως ο οφειλόμενος στην υψηλή φαρμακευτική δαπάνη κύκλος εργασιών των φαρμακείων (που λανθασμένα συγχέεται με υπερβολική κερδοφορία αν και το ποσοστό κέρδους ήταν πάντα στο μέσο Ευρωπαϊκό όρο) έχει δημιουργήσει ένα απόθεμα στις επιχειρήσεις των φαρμακείων. Σύμφωνα με την άποψη αυτή θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ως κεφάλαιο κίνησης από τα φαρμακεία για να καλύψουν τις 90 μέρες που ζητάει ο ΕΟΠΥΥ.
Αυτό θα ήταν μία λύση αν α) αυτή η λύση είχε δρομολογηθεί εδώ και 1,5 χρόνο. β) εάν με αντίστοιχη διοικητική ρύθμιση καλούνταν να συμμετέχουν και οι άλλοι πόλοι της διανομής του φαρμάκου ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Δυστυχώς καμία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν ισχύει σήμερα.
Ας θεωρήσουμε ένα φαρμακείο που στην έναρξη της κρίσης και του περιορισμού των δαπανών τον Μάρτιο του 2010 διατηρούσε σε ρευστά διαθέσιμα 5 μηνιαίους τζίρους του κόστους πωληθέντων του (5 μέσους λογαριασμούς των αποθηκών του). Το ύψος αυτό δείχνει μια συνετή ως και υπερβολικά περιορισμένη επιχειρηματική στάση καθώς ούτε καταναλώθηκε σε υπερβολές διαβίωσης ούτε και επενδύθηκε σε κάποιο ακίνητο ή αλλού.
Από το Μάρτιο του 2010 έως σήμερα οι πιστωτικές πολιτικές προς τα φαρμακεία μειώθηκαν σε μέσους όρους κατά 30 – 45 ημέρες ενώ ο κύριος ασφαλιστικός φορέας (τότε το ΙΚΑ σήμερα ο ΕΟΠΥΥ) αύξησε τον χρόνο εξόφλησης από τις 20 στις 65 ημέρες. Χωρίς να υπολογίζονται ιδιαιτερότητες αναλογιών ταμείων και λιανικών πωλήσεων οι μεταβολές αυτές αφαίρεσαν από τον πιστωτικό κύκλο των φαρμακείων ρευστότητα που έφτασε να αντιστοιχεί από 75 έως 90 ημέρες. Αν σε αυτές προστεθούν οι απώλειες από το κόστος αποθεμάτων λόγω μειώσεων τιμών και η πληρωμή φόρων, έκτακτων εισφορών και ΦΠΑ για χρήματα που δεν έχουν εισπραχθεί παρατηρούμε ότι ακόμα και ένα φαρμακείο με υποδειγματική χρηματοοικονομική πολιτική είναι αμφίβολο αν θα πετύχει να ανταποκριθεί σε αυτές τις συνθήκες.
Γ. Την δυνατότητα του ΕΟΠΥΥ να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα.
Αυτή τη στιγμή ο ΕΟΠΥΥ θα κλείσει τη χρονιά με έλλειμμα που μελέτες το ανεβάζουν στα 2 δις ευρώ. Άρα το χρονοδιάγραμμα αυτό στηρίζεται σε ροές των ασφαλιστικών εισφορών που θα εισπράξει ως τότε και την όποια έκτακτη κρατική επιχορήγηση μπορεί να εξασφαλιστεί.
Ειδικότερα σύμφωνα με την ανάλυση που δημοσίευσε το ΥΥΚΑ κατόπιν αιτήματος του ΙΣΑ η εικόνα έχει ως εξής:
- Ο προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ για το 2012 μετά και τις τροποποιήσεις είναι 5,9 δις ευρώ έναντι 6,77 δις ευρώ του 2011 των ταμείων που αρχικά υπήχθησαν στον ΕΟΠΥΥ (μείωση 13%),ενώ το έλλειμμα που δημιουργήθηκε από τα ταμεία αυτά το 2011 ήταν περί το 1,7 δις. Άρα ο ΕΟΠΥΥ πρέπει να δαπανήσει 2,6 δις λιγότερα το 2012 από αυτά που δαπάνησαν τα αρχικά ταμεία που τον συνέστησαν το 2011.
- Ο αρχικός προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ μειώθηκε μετά τις τροποποιήσεις στα έσοδα κατά 500 εκ. ευρώ λόγω ελάττωσης της κρατικής επιχορήγησης από 0,6% σε 0,4% επί του ΑΕΠ, ενώ αντίθετα αυξήθηκαν τα έξοδα κατά 105 εκ. ευρώ (50 εκ. ευρώ από τα φάρμακα, 55 εκ. ευρώ παραπάνω για λειτουργικές δαπάνες).
- Η φαρμακευτική δαπάνη είναι 2,8 δις (48% του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ).
- Τα ασφαλιστικά ταμεία εισφέρουν στα έσοδα του ΕΟΠΥΥ ως εξής: ΙΚΑ 34%, ΟΠΑΔ 26%, ΟΑΕΕ 9%, ΟΓΑ 2,5%, λοιπά ταμεία 1,5% και κρατική επιχορήγηση 27%.
- Βάσει των παραπάνω, το σύνολο του ελλείμματος του ΕΟΠΥΥ προβλέπεται για το 2012 στα 2,350 δις. ευρώ και του 2011 στα 2 δις. ευρώ.
| |
| |
Κατόπιν των παραπάνω η δυνατότητα πλήρους εφαρμογής του χρονοδιαγράμματος εξόφλησης των φαρμακοποιών εξαρτάται από τις παρακάτω παραμέτρους.
- Το ύψος των τρεχουσών ασφαλιστικών εισφορών
- Η επίδραση της ύφεσης σε αυτές
- Η εγγύηση πως θα κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα στα φαρμακεία έναντι άλλων παρόχων υγείας
- Η πιθανότητα και ο χρόνος τυχόν έκτακτης χρηματοδότησης στον ΕΟΠΥΥ.
Παράλληλα με αυτά θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η πιστωτική αξιοπιστία του κράτους που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερική χρηματοδότηση (βλέπε δανεισμό από ΕΚΤ- ΕΕ- ΔΝΤ ύψους 31,5 δις ευρώ), διαφορετικά θα οδηγηθούμε σε στάση πληρωμών.
|
|
Στην επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής ο Υπουργός Υγείας παρέθεσε τα παρακάτω δεδομένα.
“Ο ΕΟΠΥΥ χρηματοδοτείται με το 0,4% του Α.Ε.Π.. Αυτή τη στιγμή έχουμε μια μείωση του Α.Ε.Π., ως πρόβλεψη για το 2012, στην περιοχή των 201 δις ευρώ έναντι 232 δις ευρώ το 2008. Επίσης, η ανεργία, η οποία βρίσκεται σε ανοδική πορεία, από το 7,7% του 2008 σε μια τετραετία, σήμερα, εκτιμάται στο 22,6%. Τα επαγγέλματα εκείνα, τα οποία έχουν πληγεί από την οικονομική κρίση είναι εκείνα τα οποία, λόγω της απουσίας επαγγελματικής δραστηριότητας και απασχόλησης δημιουργούν το πρόβλημα συρρίκνωσης των ασφαλιστικών εισφορών στα ταμεία και στη συνέχεια στη χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ.
Έχουμε τον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ, ο οποίος εκτιμάται ότι θα είχαμε εισφορές γύρω στα 4.634.000.000 ευρώ έναντι δαπανών του ΕΟΠΥΥ γύρω στα 6.500.000.000 ευρώ. Η επιχορήγηση προς τον ΕΟΠΥΥ από το δημόσιο είναι στο 1.295.000.000 ευρώ και φοβούμεθα ότι στο τέλος της διαχείρισης του έτους θα είμαστε απέναντι σε ένα έλλειμμα, το οποίο θα είναι στην περιοχή του 1,4 έως 1,5 δις ευρώ. Οι σημαντικές απαιτήσεις είναι από το ΙΚΑ, το ΟΓΑ και τον ΟΠΑΔ. Έχουν εμφανίσει μία υστέρηση στην καταβολή των προϋπολογισθέντων εσόδων με βάση τις δυνατότητές τους, όταν σχεδιάστηκε ο ΕΟΠΥΥ, να συνεισφέρουν ασφαλιστικές εισφορές. Η ύφεση για παράδειγμα η οικοδομή, στην οποία απασχολούνται 130 επαγγέλματα, έχει μειώσει τη δυνατότητα του ΙΚΑ να ανταποκρίνεται στην προβλεφθείσα εισφορά του σε ποσοστό που κυμαίνεται στο 40%.
Ένα δεύτερο μεγάλο πρόβλημα είναι η ένταξη του ΟΓΑ στον ΕΟΠΥΥ. Βεβαίως πρέπει να απολάβουν ασφαλιστικής κάλυψης οι αγρότες μας, αλλά οι εισφορές του ΟΓΑ σε σύγκριση με τις δαπάνες, τις οποίες προκαλούν οι ασφαλισμένοι του, είναι συντριπτική. Είναι πάρα πολύ χαμηλή η εισφορά.»
Οι προϋπολογισμένες εισφορές προς τον ΕΟΠΥΥ από τα ταμεία ετήσιου ύψους 4,6 δις ευρώ προσδιορίζουν μηνιαίο ύψος 380 εκ ευρώ. Με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει κανονική είσπραξη των εισφορών, πως η επίδραση της ύφεσης δεν θα μειώσει υπέρμετρα τις ειπράξεις, και πως θα υπάρξει ένα κλίμα σχετικής σταθερότητας στην Ελληνική Οικονομία επαρκούν για να καλύψουν τη φαρμακευτική δαπάνη του χρονοδιαγράμματος και να περισσέψουν για να εξοφληθούν και οι λοιποί πάροχοι υγείας. Αν δεν εκπληρωθούν η επέκταση στις 90 ημέρες θα είναι αναγκαία.
Δ. Συμπεράσματα.
- Ζητείται από τα φαρμακεία της χώρας συνολική πίστωση που αγγίζει το 1 δις ευρώ
- Αυτό σημαίνει επέκταση του «δανείου» που έχουν χορηγήσει τα φαρμακεία (αν δεν πληρωθούν τα χρέη του 2011) κατά 575 εκ ευρώ ή κατά 375 εκ ευρώ αν εξοφληθούν όλα τα χρέη παλαιότερων ετών.
- Η συνολική πίστωση είναι της τάξης του μεγέθους του δανείου που θα χορηγήσει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την αναθέρμανση όλης της Ελληνικής Οικονομίας λαμβάνοντας για αυτό εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου.
- Το συνολικό άνοιγμα κάθε φαρμακείο στον ΕΟΠΥΥ θα φτάσει τις 90000 ευρώ (ή 70000 αν εξοφληθούν τα παλιά χρέη). Το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης ξεκινάει από 9000 ευρώ (7000 με εξόφληση παλαιών ετών) (υπολογίζεται επιτόκιο δανειακής σύμβασης 10%) έναντι κόστους συλλογικής σύμβασης 3400.
- Η καθυστέρηση πληρωμής των φαρμακοποιών επειδή αφορά κεφάλαιο ισοδυναμεί με έναν μισθωτό ο οποίος έχει παραμείνει απλήρωτος για την εργασία του χρονικό διάστημα άνω του ενός έτους.
- Αυτή τη στιγμή ο ΕΟΠΥΥ θα κλείσει τη χρονιά με έλλειμμα που μελέτες το ανεβάζουν στα 2 δις ευρώ. Άρα το χρονοδιάγραμμα αυτό στηρίζεται σε ροές των ασφαλιστικών εισφορών που θα εισπράξει ως τότε και την όποια έκτακτη κρατική επιχορήγηση μπορεί να εξασφαλιστεί.
- Οι προϋπολογισμένες εισφορές προς τον ΕΟΠΥΥ από τα ταμεία ετήσιου ύψους 4,6 δις ευρώ προσδιορίζουν μηνιαίο ύψος εισφορών 380 εκ ευρώ. Σε αυτό το ποσό όμως μπορεί να εμφανιστεί υστέρηση λόγω της ύφεσης που σε ορισμένες περιπτώσεις (ΙΚΑ) μπορεί να φτάσει και το 40%
Ε. Προτάσεις
Όλα τα παραπάνω συνηγορούν σε ένα χρηματοοικονομικό «βάρος» το οποίο είναι δύσκολο να αναληφθεί εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά από τα φαρμακεία.
Θα πρέπει λοιπόν να αναζητηθούν λύσεις που θα μοιράσουν το χρηματοοικονομικό βάρος σε όλο το φάσμα της διανομής, εργαλεία χρηματοδότησης των φαρμακείων, λύσεις μείωσης του χρόνου στον οποίο εξοφλούνται οι προμηθευτές καθώς και αντισταθμιστικά οφέλη προς τα φαρμακεία για τη διευκόλυνση που παρέχουν.
Ειδικότερα:
Ι. Για τη δυνατότητα του ΕΟΠΥΥ να πληρώνει σε μικρότερα χρονικά διαστήματα έχει ήδη προταθεί η απευθείας καταβολή των εισφορών υγείας προς αυτόν. Παράλληλα θα χρειαστεί να εξεταστεί η δανειοδότηση του οργανισμού ώστε να αποκτήσει την αναγκαία ρευστότητα για την εμπρόθεσμη εξόφληση των υποχρεώσεων του. Ο ΕΟΠΥΥ λαμβάνοντας ο ίδιος το δάνειο θα πετύχει πολύ ευνοϊκότερους όρους σε σχέση με τους προμηθευτές του. Εξάλλου (ειδικά για τα φαρμακεία) το όφελος που θα έχει από την επιστροφή rebate σε περίπτωση έγκαιρων πληρωμών δικαιολογεί την σύναψη τέτοιου δανείου.
ΙΙ. Για την κατανομή του βάρους σε όλη την έκταση της διανομής εκτός της διοικητικής ρύθμισης των όρων συναλλαγών στην φαρμακευτική αγορά που διερευνάται νομικά, θα χρειαστεί να εξεταστεί η δυνατότητα έκδοσης χρεογράφων από τον ίδιο τον ΕΟΠΥΥ με τα οποία να εξοφλούνται οι προμηθευτές του και να είναι αποδεκτά σε όλη τη διανομή καθώς και η εγγύηση του χρέους ώστε να μειωθεί η αβεβαιότητα της βιωσιμότητας του ταμείου.
ΙΙΙ. Για τα εργαλεία χρηματοδότησης των φαρμακείων θα πρέπει να ενεργοποιηθούν δανειακές συμβάσεις επιδοτούμενου επιτοκίου (αντίστοιχες του ΤΕΜΠΕ για τις οποίες μπορεί να επιτευχθεί κοινοτική χρηματοδότηση), ειδικές συμβάσεις εκχώρησης οφειλών ταμείων χωρίς υποχρέωση καταβολής του ποσού αν το ταμείο δεν είναι συνεπές,
IV. Για τα αντισταθμιστικά οφέλη προς τα φαρμακεία είναι απαράδεκτο να μην έχει ήδη θεσμοθετηθεί ο συμψηφισμός οφειλών με χρέη προς το Δημόσιο και τις ΔΕΚΟ και η καταβολή φόρου και ΦΠΑ μόνο για ποσά που έχουν ήδη εισπραχθεί. Μαζί με αυτά θα πρέπει να υπάρξουν ρυθμίσεις στην φαρμακευτική νομοθεσία που να παράγουν όφελος για τα φαρμακεία ώστε να υπάρξει αντιστάθμισμα σε μέρος του βάρους που θα αναλάβουν για χάρη του ΕΟΠΥΥ. Υπάρχουν μέτρα που ενώ για το κράτος θα είχαν μηδενικό κόστος θα έδιναν στα φαρμακεία σημαντική βοήθεια και εφόσον το κράτος ζητά να επεκτείνει τον «δανεισμό» του από τα φαρμακεία είναι εύλογο ότι θα έπρεπε να μεριμνήσει για αυτά. Να δοθεί στο φαρμακείο μια μορφή δικαιώματος υποκατάστασης (substitution rights) μεταξύ φαρμάκων ίδιας δραστικής ουσίας και ίδιας τιμής αναφοράς ώστε να μπορεί να έχει μια ελάφρυνση στη διαχείριση του αποθέματος φαρμάκων που διαχειρίζεται. Να ρυθμιστεί με έναν αποδεκτό για το σύνολο των φαρμακείων τρόπο το ωράριο που η υπάρχουσα ρύθμισή του εξυπηρετεί προνομιακό κύκλο φαρμακείων και μηδαμινό αριθμό πολιτών. Να δημιουργηθεί μια σύγχρονη μορφή φαρμακευτικής περίθαλψης με εξάλειψη της γραφειοκρατίας, άμεση πάταξη των ατασθαλιών και σύγχρονης νομοθεσίας συνεργασιών των φαρμακείων όπως και νομοθετικής εγγύησης ενός σταθερού περιβάλλοντος δραστηριότητας τουλάχιστον για μια δεκαετία. Είναι παράλογο να ζητάς δανεισμό και να παρέχεις ένα περιβάλλον αβεβαιότητας και επιχειρηματικού «βούρκου» το οποίο εμφανίζεται ανά πάσα στιγμή έτοιμο να παραδοθεί σε άγνωστου σκοπού επενδυτική δραστηριότητα.
V. Τέλος όσον αφορά τον ίδιο τον ΕΟΠΥΥ και την υγεία αυτή η στήριξη που ζητάει από τους προμηθευτές του πρέπει να οδηγεί σε ένα σαφές και βιώσιμο αύριο. Δεν έχει κανένα νόημα να παράσχεις στήριξη και σε μια περίοδο 3 έως 6 μηνών η κατάσταση να μην έχει μεταβληθεί και να χρειάζεται ξανά στήριξη και νέο δανεισμό. Χωρίς υπεκφυγές πρέπει να σχεδιαστεί το αύριο της φαρμακευτικής περίθαλψης με σαφείς κανόνες, σταθερότητα, επαρκή χρηματοδότηση και εύλογη κατανομή των βαρών. Από το 2010 που ξεκίνησε η κρίση αν δεν υπήρχε η μείωση των τιμών, η ελάττωση των περιθωρίων της διανομής και διάθεσης, η αρνητική λίστα και οι αυξήσεις των συμμετοχών των ασφαλισμένων δεν θα είχαμε (προφανώς!) καμία μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης. Με όρους όμως οικονομικών της υγείας παρατηρούμε πληθωρισμό παρεμβάσεων στην προσφορά και έλλειμμα παρεμβάσεων στη ζήτηση. Χωρίς μια αποτελεσματική παρέμβαση για την εφαρμογή των θεραπευτικών πρωτοκόλλων, την χορήγηση δικαιωμάτων υποκατάστασης και μια ηλεκτρονική συνταγογράφηση που να ελέγχει απαγορευτικά και όχι εκ των υστέρων τη συνταγογράφηση περιορισμός της φαρμακευτικής δαπάνης δεν θα υπάρξει στο ορατό μέλλον.
Επίλογος
Μόνο με ψύχραιμη ανάλυση και χρηματοοικονομικά εργαλεία και προτάσεις αντιμετωπίζεται η αβεβαιότητα. Ούτε με το συναίσθημα, ούτε με το τζόγο. Δεν αποτελεί εικόνα επιστημονικού και επιχειρηματικού συλλόγου να λαμβάνει θέσεις σε παίγνιο ρώσικης ρουλέτας περιμένοντας οι μισοί να «σκάσει» ο ΕΟΠΥΥ και να σκοτώσει όσους εκτελούν συνταγές και οι άλλοι μισοί να χάσουν τους πελάτες τους όσοι δεν εκτελούν και οι ίδιοι να επιβιώσουν μαζί με τον ΕΟΠΥΥ.
Την ίδια βεβαίως σοβαρότητα θα πρέπει να επιδείξει και η κυβέρνηση. Η οποία ως τώρα νοιάζεται μόνο για αγοράσει χρόνο από τους «πρόθυμους» χωρίς δυστυχώς να φαίνεται πως έχει κάποιο σχέδιο για το μέλλον. Ή ακόμα χειρότερα με αποχρώσες ενδείξεις πολιτικής αρχικά εξάντλησης των εγχώριων «αποθεμάτων» και στη συνέχεια αναζήτησης «εξωτερικών» συνεργατών. Οι οποίοι φυσικά όταν και αν έρθει η σειρά και όντας η μόνη εναλλακτική λύση προφανώς δεν θα παρέχουν κανένα συμβιβασμό ή διευκόλυνση στην πολιτική τους.
Σημείωση. Τα στοιχεία που αφορούν την φαρμακευτική δαπάνη, τις ημέρες πίστωσης, τα χρέη περασμένων ετών, τα επιτόκια δανεισμού, την οικονομική κατάσταση του ΕΟΠΥΥ, τον δανεισμό Ελληνικού Δημοσίου από την ΕΤΕπ, αντλήθηκαν από : Τη συλλογική σύμβαση μεταξύ ΠΦΣ και ΕΟΠΥΥ, τον Φαρμακευτικό Σύλλογο Αττικής, τον ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ, ανακοινώσεις του ΥΥΚΑ, και δημοσιεύματα του τύπου
Chat
Συνδεθείτε