Toποθέτηση του προέδρου της Φαρμακευτικής Σχολής του Α.Π.Θ. για τη δραστική ουσία
12/01/13
Συνάδελφοι,σχεδόν ενάμιση μήνας έχει περάσει από την εφαρμογή της δραστικής ουσίας και σίγουρα όλοι μας αντιμετωπίσαμε κάποια μεμονωμένα περιστατικά καχυποψίας από τους πελάτες μας και αρκετά περισσότερα κρούσματα αναίτιας πολεμικής από τους φίλους ιατρούς. Τα επιχειρήματα στην φαρέτρα μας που αποδεικνύουν την επιστημονικότητα μας και ότι ο μοναδικός υπεύθυνος της χορήγησης του φαρμάκου είναι ο φαρμακοποιός,είναι πολλά.Σ'αυτά έρχεται να προστεθεί και η επίσημη τοποθέτηση της Φαρμακευτικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σχετικά με το κατά πόσο ο φαρμακοποιός έχει την επιστημονική κατάρτιση για να χορηγήσει φάρμακο με αναγραφόμενη δραστική ουσία και όχι εμπορική ονομασία.
Η τοποθέτηση δόθηκε επίσημα από τον πρόεδρο του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΑΠΘ, κύριο Ευγένιο Κοκκάλου, και ισχυροποιήθηκε από γενική συνέλευση του τμήματος.
Απάντηση Γ.Σ. 442/17.12.1912 του Τμήματος Φαρμακευτικής Α.Π.Θ –όπως προκύπτει από τα πρακτικά.
Οι σημερινοί εκπαιδευτικοί σκοποί του Τμήματος Φαρμακευτικής του Α.Π.Θ. στη διάρκεια της πενταετούς φοίτησης του προγράμματος σπουδών είναι η εκτεταμένη και ολοκληρωμένη εκπαίδευση των φοιτητών της Φαρμακευτικής. Ο στόχος είναι η απόκτηση των απαραίτητων γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων τόσο για την παραγωγή ποιοτικών, αποτελεσματικών και ασφαλών φαρμακευτικών προιόντων (ανακάλυψη, σχεδιασμός, σύνθεση, δράση , μορφοποίηση) όσο και για την ορθολογική χρήση των φαρμάκων στους ασθενείς για την βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για την εκπλήρωση αυτών των εκπαιδευτικών στόχων το πρόγραμμα σπουδών, πέραν των προπαιδευτικών μαθημάτων που δίδονται στα 3 πρώτα εξάμηνα των σπουδών (Οργανική Χημεία, Αναλυτική Χημεία, Βιολογία Γενικής και Μοριακή, Φυσικοχημεία, Μαθηματικά, Φυσική κ.λ.π.), περιλαμβάνει τα παρακάτω ειδικά καθαρά φαρμακευτικά μαθήματα όπως Φαρμακευτική Χημεία, Φαρμακευτική Τεχνολογία, Φαρμακευτική Ανάλυση, Έλεγχο Φαρμάκων, Συνταγοτεχνία, Φαρμακογνωσία-Φυσικά Φαρμακευτικά προιόντα-Χημεία Φυσικών προιόντων, Συμπληρώματα Διατροφής, Φυσική Φαρμακευτική, Βιοφαρμακευτική, Φαρμακολογία, Τοξικολογία, Κλινική Φαρμακευτική(παθοφυσιολογία και Φαρμακοθεραπεία), Φαρμακοκινητική.
Με βάση τις σπουδές του ο φαρμακοποιός είναι ο επιστήμονας ο μοναδικός ειδικός για τα φάρμακα είτε στο φαρμακείο είτε στη φαρμακευτική Βιομηχανία είτε στα φαρμακευτικά εργαστήρια ελέγχου.
Όσον αφορά το σημερινό ρόλο του φαρμακοποιού-φαρμακείου ο ρόλος του μετατοπίζεται από « φαρμακοκεντρικός » σε «ανθρωποκεντρικός» και δεν παρέχει πλέον απλά «φαρμακευτικά προιόντα » αλλά « υπηρεσίες υγείας» ικανοποιώντας τις ανάγκες του ασθενούς. Με την παροχή υπηρεσιών φαρμακευτικής φροντίδας ο καλά εκπαιδευμένος και έμπειρος φαρμακοποιός μπορεί να αναγνωρίσει, να επιλύσει και να προλάβει προβλήματα που σχετίζονται με την αποτελεσματική και ασφαλή χρήση των φαρμάκων, αποκλείοντας αλληλεπιδράσεις φαρμάκων που ενδεχομένως προκύπτουν από συνταγογράφηση πλειόνων σκευασμάτων καθώς και τέτοιων ακόμη και με τη διατροφή.
Με όλα τα ανωτέρω πρέπει να θεωρείσθε οι αποκλειστικοί καθ’ύλην αρμόδιοι στον χειρισμό φαρμακευτικών παρασκευασμάτων και ιδιοσκευασμάτων με την περιεχόμενη δραστική, που εξάλλου εφαρμόζεται σε αρκετές ευνομούμενες μεγάλες χώρες του Δυτικού κόσμου και Ευρώπης, και όχι με την εμπορική ονομασία, αφήνοντας δυνατότητα επεμβάσεως εξωθεσμικών και εξωθεραπευτικών παραγόντων και όπου η ενημέρωση γίνεται αρκετά συχνά από άσχετες επιστημονικά ειδικότητες.
Θα ήθελα ακόμη να υπενθυμίσω ότι ο τελευταίος που κατά νόμο οφείλει να προσέξει την ορθή ή μη συνταγογράφηση, προ της χορήγησης του σκευάσματος, είναι ο φαρμακοποιός σε συνενόηση με το συνταγογραφούντα ιατρό.
Υπεύθυνες για την έγκριση και την χορήγηση άδειας κυκλοφορίας είναι οι ρυθμιστικές αρχές Ε.Μ.Α και ΕΟΦ, εφαρμόζοντας αυστηρούς ελέγχους που αφορούν τόσο την ποιότητα της δραστικής, της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των τελικών φαρμακευτικών προιόντων με την τήρηση κανόνων ορθής παρασκευαστικής, εργαστηριακής και κλινικής πρακτικής (GMP, GCP και GLP). Όσον αφορά την έγκριση της άδειας κυκλοφορίας γενόσημων φαρμακευτικών προιόντων εκτός από τον έλεγχο ποιότητος απαιτούνται και αξιόπιστες μελέτες βιοισοδυναμίας.
Εν κατακλείδι σ’ότι αφορά τη δυνατότητα χορήγησης εκ μέρους των φαρμακοποιών φαρμακείου σκευάσματα συνταγογραφούμενα με τη δραστική είναι αποκλειστικά οι εξειδικευμένοι και αρμόδιοι επιστήμονες αφού εξάλλου στις πενταετείς σπουδές τους μαθαίνουν και εκπαιδεύονται μόνον με τις ονομασίες των δραστικών ενώσεων με επιπλέον και τις χημικές ονοματολογίες τους κατά τα διεθνή πρότυπα IUPAC και Γενεύης.
Ευγένιος Κοκκάλου
Πρόεδρος Τμήματος Φαρμακευτικής Α.Π.Θ.
Νωρίτερα για το ίδιο θέμα συνέντευξη στο blog Farmakopoioi έδωσε η διευθύντρια του Εργαστηρίου Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κυρία Ζωή Νταϊφώτη.
- Κυρία Νταϊφώτη, θα μας ενδιέφερε η επιστημονική σας άποψη σχετικά με το επίκαιρο θέμα περί συνταγογράφησης με βάση τη δραστική ουσία. Καταρχήν, υπάρχουν στοιχεία για το σε ποιες Ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζεται - αν εφαρμόζεται - αυτός ο τρόπος συνταγογράφησης και όχι με βάση την εμπορική ονομασία;
- Στην πρόσφατη δημοσίευση καταξιωμένων ερευνητών που μελέτησαν τα ισχύοντα στις Χώρες της Ε.Ε (Vogler S, Zimmermann N, Leopold C, de Joncheere K. Pharmaceutical policies in European countries in response to the global financial crisis. Southern Med Review. 2011;4(2):22-32 ), φάνηκε ότι σε 21 χώρες οι φαρμακοποιοί επιτρέπεται να αντικαθιστούν τα πρωτότυπα φάρμακα με φθηνότερα γενόσημα σε εθελοντική βάση, ενώ σε 6 χώρες (Δανία, Γερμανία, Φινλανδία, Μάλτα, Σουηδία και Σλοβακία) είναι υποχρεωτικό, εκτός εάν ο ιατρός ή ο ασθενής έχουν αντίθετη άποψη και αυτή πρέπει να εμπίπτει σε καταστάσεις που έχουν πλήρως διευκρινιστεί από τις υπεύθυνες αρχές.
Τώρα επί της ουσίας, ο φαρμακοποιός τόσο επιστημονικά όσο και νομοθετικά έχει το δικαίωμα της διάθεσης των φαρμάκων, ακόμα και της χορήγησης των μη συνταγογραφουμένων φαρμάκων στον ασθενή.
- Ο φαρμακοποιός ασκεί ιατρική πράξη χορηγώντας άλλη εμπορική ονομασία της ίδιας δραστικής;
Δεν ασκεί Ιατρική πράξη με το να χορηγεί την ίδια δραστική με άλλη εμπορική ονομασία, απλώς ασκεί την επιστήμη του.
Έχει όλες τις γνώσεις που του επιτρέπουν να αναγνωρίζει τη δραστική, τη δοσολογία και τη μορφή. Επισημαίνεται ότι η φαρμακευτική ανήκει στις επιστήμες υγείας και ο συμβουλευτικός ρόλος του φαρμακοποιού προς τον ασθενή είναι ιδαίτερα σημαντικός κυρίως σε θέματα που αφορούν στο δοσολογικό σχήμα, σε αλληλεπιδράσεις με τροφές και άλλα φάρμακα, ανεπιθύμητες ενέργειες κ.α. Νομίζω ότι ήρθε η ώρα οι φαρμακοποιοί να θέσουν ως προτεραιότητα τη στήριξη της επιστήμης τους και την αναβάθμιση του ρόλου τους ως επιστήμονες υγείας.
Αυτό θέλει δουλειά, αυτοκριτική και απόριψη των παλαιών κλασικών πρακτικών που οδήγησαν στο σημερινό σημείο της αμφισβήτησης της επιστήμης της Φαρμακευτικής.
Ζέτα Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη Καθηγήτρια Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών
Chat
Συνδεθείτε